🐦House Sparrow

گنجشک خانگی یا گنجشک معمولی یا گنجشک شهری (نام علمی: Passer domesticus) پرنده‌ای از خانوادهٔ گنجشکان است که در بیشتر بخش‌های جهان یافت می‌شود. طول معمول این پرندهٔ کوچک ۱۶ سانتیمتر (۶٫۳ اینچ) و وزن آن بین ۲۴–۳۹٫۵ گرم (۰٫۸۵–۱٫۳۹ اونس) می‌باشد. رنگ پرندگان ماده و جوجه‌ها، قهوه‌ای روشن و خاکستری بوده، در حالی که نرها دارای طرح‌های پررنگ‌تری به رنگ‌های سیاه-روشن، سفید و قهوه‌ای هستند. این پرنده یکی از حدود ۲۵ گونهٔ سردهٔ گنجشک‌های راستین است. زیستگاه بومی این پرنده بیشتر در اروپا، حوضهٔ مدیترانه و بخش‌های بزرگی از آسیا می‌باشد، ورود عمدی یا معرفی‌شدهٔ آن به بسیاری مناطق، از جمله بخش‌هایی از استرالزی، قارهٔ آفریقا و قارهٔ آمریکا، چنان گستردگی یافته که به پراکنده‌ترین پرندهٔ وحشی در کرهٔ زمین بدل گشته است. این گنجشک ارتباط نزدیکی با سکونتگاه‌های انسانی داشته و از آشناترین جانوران وحشی برای انسان است که می‌تواند در محیط‌های شهری یا روستایی زندگی کند، اما تنها گونهٔ گنجشک نزدیک به محل زندگی انسان‌ها نیست، و اگرچه در زیستگاه‌ها و اقلیم‌های گوناگونی یافت می‌شود، اما معمولاً از درخت‌زارهای انبوه، علف‌زارها، مناطق قطبی و بیابان‌های گرم و خشک که از مناطق توسعه‌یافتهٔ انسانی دور هستند، پرهیز می‌کند. گنجشک خانگی برای بقا، به‌طور منظم از غذاهای خانگی و ایستگاه‌های عمومی تغذیهٔ پرندگان، و به‌طور طبیعی از دانه‌های غلات، گیاهان گلدار و علف‌های هرز تغذیه می‌کند، با این وجود، پرنده‌ای فرصت‌طلب و همه‌چیزخوار بوده و معمولاً بی‌مهرگانی مانند حشرات، لاروهای آن‌ها و کرم پیله‌ساز را شکار کرده و از بسیاری غذاهای طبیعی دیگر استفاده می‌کند. گربه‌ها، بازها، جغدها، زاغی‌ها و کلاغ‌ها و بسیاری از پرندگان شکاری و پستانداران شکارچی دیگر از دشمنان طبیعی این پرندهٔ کوچک به‌شمار می‌روند. به‌دلیل جمعیت زیاد، فراگیری و ارتباط با سکونتگاه‌های انسانی، گنجشک خانگی از نظر فرهنگی جایگاه برجسته‌ای دارد. این پرنده به‌طور گسترده، به‌عنوان آفت کشاورزی مورد تعقیب و آزار قرار گرفته که معمولاً کنترل آن‌ها با موفقیت همراه نبوده است. همچنین این پرنده اغلب به‌عنوان حیوان خانگی نگهداری شده و نیز به‌عنوان خوراک و نماد شهوت، توانایی جنسی، عمومیت و ابتذال شناخته شده است. اگرچه این پرنده گسترده و فراوان است، جمعیت آن در برخی مناطق کاهش یافته است. وضعیت حفاظتی این حیوان در فهرست سرخ آی‌یوسی‌ان به‌عنوان «کمترین نگرانی» ثبت شده است.

Text: Wikipedia, CC BY-SA 4.0.