🐃Domestic yak

Bos grunniens Linnaeus, 1766

غَژگاو (نام علمی: Bos grunniens) یا یَک (به انگلیسی: Yak)(به تبتی: གཡག، نویسه‌گردانی «ویلی»: g.yag، پین‌یین تبتی: yah) گونه‌ای گاوسان موبلند است که دمی مانند اسب دارد و در مناطق تاجیکستان، هیمالیا، فلات تبت و مغولستان، سیبری و ناحیه کوهستان پامیر زندگی می‌کند. بیشتر غژگاوها به صورت اهلی در میان مردم زندگی می‌کنند ولی گروه کوچکی غژگاو وحشی نیز در طبیعت وجود دارد. غژگاوهای وحشی از بزرگ‌ترین انواع گاوسانان‌ هستند. ارتفاع آن‌ها در شانه به ۱٫۶ تا ۲٫۲ متر و وزنشان بین ۳۰۰ کیلو تا یک تن است و طول بدنشان ۲٫۵ تا ۳٫۳ متر است. ماده‌ها حدود یک‌سوم از نرها کوچکترند. غژگاوهای اهلی اما بسیار کوچک‌تر از همتایان وحشی خود هستند و وزن نرها بین ۳۵۰ تا ۵۸۰ کیلو و وزن ماده‌هایشان بین ۲۲۰ تا ۲۶۰ کیلو است. به‌طور تاریخی گرگ تبتی (زیرگونه‌ای از گرگ خاکستری) دشمن طبیعی اصلی غژگاو بوده و مواردی از شکار این جانور توسط پلنگ برفی و خرس قهوه‌ای هم گزارش شده است. غژ یا کژ به معنای ابریشم است و بنابراین غژگاو «گاو ابریشم» معنی می‌دهد. در فارسی آن را غژغاو و گاو خطایی (منسوب به منطقهٔ خطا) هم نوشته‌اند. واژه امروزی پرچم، که در فارسی به معنای درفش (بیرق) به کار می‌رود در اصل به معنی دنباله موهای غژگاو بوده است. این گاو موهای بسیار سیاه درخشان دارد و در آخرین بخش دُمِ وِی موها بسیار پُر پُشت و زیبا و درخشان می‌شود که منگوله پرده‌ها به تقلید از دم غژگاو ساخته شده است. و از دم غژگاوها پرچم علم و مگس‌ران هم می‌سازند. دنباله غژگاو را که پرچم نام داشت ترکمانان و مغولان خجسته و مبارک می‌پنداشتند و این گاو را فقط برای بدست آوردن پرچمش شکار می‌کردند سپس دنباله آن را به نشانِ شگون و به آرزوی پیروزی به گلوگاه نیزه یا به بالای چوب یا نیزه‌ای که علم را بدان بسته بودند می‌آویختند.

Text: Wikipedia, CC BY-SA 4.0.

Videos

Photos

Measurements

vs you

≈ 11× your weight

Also called

Bos grunniens

Conservation status

Not evaluated

The IUCN Red List has not assessed Bos grunniens yet.

Key measurements

Body mass: 667 kg
Body length: not recorded
Shoulder height: 1.2 m
Top speed: not recorded
Bite force: not recorded
Maximum lifespan: 26 years

All measurements ↓

Facts and figures

Everything we know about the Domestic yak

Typical adult figures. Where a value is an estimate rather than a measurement, it says so.

Body mass

667 kg

AnAge

Details ↓

data quality: high

Source: AnAge · AnAge build 15, 2023-07-03 (HAGR) · CC BY 3.0

Shoulder height

1.2 maverage

Other figures ↓

Species-level value synthesised as the mean of: both.

By sex

Both1.2 mWiener, Han & Long 2003, The Yak (2nd ed), FAO Regional Office for Asia and the Pacific, Ch. 6, Table 6.9, https://www.fao.org/4/AD347E/ad347e0c.htmDomestic yak. Table 6.9 'Height at withers (cm)': breed/location means for adults span 103.0 (Huanhu F: '103.0 +/- 0.3') to 137.5 cm (Sichuan Jiulong M: '137.5 +/- 8.8'); e.g., 'Tibet Alpine M 39 122.2 +/- 3.5 ... F 529 110.1 +/- 4.8'. Value is the midpoint of that span of breed means, not a population range. Wild yak (Bos mutus) bulls are far taller: 'a shoulder height for adult wild yak bulls of 175 - 203 cm' (Schaller 1998, quoted in the same FAO book, Ch. 1).

Maximum lifespan

26 years

AnAge

Details ↓

data quality: high

Source: AnAge · AnAge build 15, 2023-07-03 (HAGR) · CC BY 3.0

Gestation

274 days

AnAge

Details ↓

data quality: high

Source: AnAge · AnAge build 15, 2023-07-03 (HAGR) · CC BY 3.0